RUSYA SOSYAL-DEMOKRATLARININ BİR PROTESTOSU
SAYISAL OLARAK ONYEDİ SOSYAL-DEMOKRAT BELİRLİ BİR YERDE (RUSYA’DA) TOPLANTI
YAPTI . OYBİRLİĞİYLE AŞAĞIDAKİ KARARI BENİMSEDİ VE BUNU YAYINLAMAYI VE BÜTÜN
YOLDAŞLARIN GÖRÜŞÜNE SUNMAYI KARARLAŞTIRDI.
Son zamanlarda Rusya Sosyal-Demokratları arasında, Rusya Sosyal-Demokrasisinin
kurucuları ve önde gelenleri, Emeğin Kurtuluşu(61) grubunun Üyeleri tarafından
olduğu kadar, doksanların Rusya işçi örgütlerinin Sosyal-Demokrat yayınları
tarafından da ilan edilmiş olan Rusya Sosyal-Demokrasisinin temel ilkelerinden
bir uzaklaşma eğilimi gözlemlenmektedir. Aşağıda verilen ve bazı (“genç”) Rusya
Sosyal-Demokratlarının temel görüşlerini ifade ettiği varsayılan Credo, bu “yeni
görüşler”in sistemli ve belirli bir sergileme girişimini temsil etmektedir.
Metnin tümü şöyledir:
“Batıda lonca ve manüfaktür dönemi, daha sonra gelen bütün tarihin ve özellikle
Sosyal-Demokrasi tarihinin üzerinde belirgin bir iz bırakmıştır. Burjuvazinin
özgür biçimler uğruna savaşmak zorunda kalması, üretime köstek olan lonca
kurallarından kendini kurtarma çabasında olması olgusu, burjuvaziyi devrimci bir
unsur yaptı; Batıda heryerde o liberte, fraternite, egalite (özgürlük, kardeşlik,
eşitlik) ile, özgür siyasal biçimlere ulaşması ile başladı.
Ne var ki bu kazançlara karşılık, Bismarck’ın ifade ettiği gibi, gelecekte kendi
karşıtına -işçi sınıfına ödenebilecek olan bir fatura çıkardı. Batının hemen
hiç bir yerinde,işçi sınıfı, bir sınıf olarak, demokratik kurumları kazanamadı -onları
kullandı. Buna karşı olarak işçi sınıfının devrimlerde yeraldığı ileri
sürülebilir. Tarihe yapılan bu atıf, bu görüşü çürütecektir, çünkü, tam da
1848′de, Batıda anayasaların güçlendirilmesi sağlanırken, işçi sınıfı, şehir
zanaatçısı unsurunu, küçük-burjuva demokrasisini temsil ediyordu; büyük sanayide
çalışan proletarya (Hauptmann tarafından belirtilen Alman dokumacıları, Lyon
dokumacıları), yalnızca kargaşalık yaratma yeteneğinde olan, ama herhangi bir
siyasal talebi getirmeyen, yabanıl bir yığını temsil ederken, bir fabrika
proletaryası pek yoktu. 1848 anayasalarının burjuvazi ve küçük şehir
zanaatkarları tarafından kazanılmış olduğu kesin bir biçimde belirtilebilir, öte
yandan,işçi sınıfı (zanaatkarlar, fabrika işçileri, matbaacılar, dokumacılar,
saat yapımcıları, vb.), ortaçağ dan beri örgüt üyeliğini, karşılıklı yardım
derneklerini, dini dernekleri vb. biliyordu. Bu örgütlenme anlayışı Batıdaki
usta işçiler arasında hala canlılığını korumaktadır, bunlar, örgüte kötü ve
yavaş bir biçimde boyun eğen ve kurallı ve kaideli sürekli örgütlenme değil
yalnızca gevşek-örgütlenme (geçici örgütler) yeteneğinde olan fabrika
proletaryasından kesin bir biçimde ayrıdırlar. Sosyal-Demokratik partilerin
çekirdeğini oluşturanlar bu usta manüfaktür işçileri olmuştur. Böylece biz şu
görünümü elde ediyoruz: bir yandan siyasal mücadelenin göreli kolaylığı ve bunun
için her türlü olanak, öte yandan, manüfaktür döneminde eğitilmiş olan işçilerin
yardımıyla bu mücadelenin sistemli örgütlenmesi olanağı. Batıda, teorik ve
pratik Marksizm’in büyüyüp geliştiği temel buydu. Hareket noktası, bir yandan -köken
olarak tümüyle farklı olan ama yüzeysel olarak Blanguism’e benzeyen iktidarı
ele geçirme umudu ile; ve öte yandan bir Zusammenbruch (çöküş) umudu ile
parlamenter siyasal mücadele idi. Marksizm, hüküm süren pratiğin, ekonomik
mücadeleye üstün gelen siyasal mücadelenin teorik ifadesiydi. Belçika’da,
Fransa’da ve özellikle Almanya’da, işçiler, siyasal mücadeleyi inanılmaz bir
kolaylıkla örgütlediler; ama ekonomik mücadeleyi son derece büyük güçlükle ve
çok zorlu anlaşmazlıklarla örgütlemişlerdi. Bugün bile, siyasi örgütlerle
karşılaştırıldığında ekonomik örgütler (İngiltere bir yana bırakılırsa) son
derece zayıf ve istikrarsızdır ve heryerde laissent a desirer quelque (geride
istenilen bir şeyler bırakır). Siyasal mücadeledeki enerji tümüyle tükenmediği
sürece, Zusammenbruch, son derece önemli bir tarihsel rol oynayacak olan temel
bir örgütlenme Schlagwort’u (sloganı) olarak kabul edilmişti. İşçi-sınıfı
hareketinin incelenmesiyle görülebilecek olan temel yasa, en az direniş
çizgisidir. Batıda bu çizgi, siyasal eylemdi, ve Marksizm, Komünist Manifesto’da
formüle edildiği şekliyle, hareketin alabileceği mümkün olan en iyi biçimdi. Ama
ne zamanki, siyasal eylemde tüm enerji tükendi, ne zamanki, siyasal hareket
aşılması zor ve hemen hemen olanaksız olan bir yoğunluk noktasına ulaştı (son
dönemde oylardaki yavaş artış, kitlelerin toplantılardaki duyarsızlığı,
edebiyatta karamsarlık belirtileri), bu, parlamenter eylemin etkisizliği ve
cahil yığınlar, örgütlenmemiş ve örgütlenmesi hemen hemen mümkün olmayan fabrika
proletaryasının arenaya girişiyle birlikte, Batıda şimdi Bernsteinizm(62) denen
şeyin, Marksizm’in bunalımının doğmasına yolaçtı. Emek hareketinin Komünist
Manifesto’dan Bernsteinizm’e doğru gelişmesi dönemindekinden daha mantıklı bir
yol düşünmek zordur, bu sürecin bütününün dikkatli bir incelemesi, bu
“bunalım”ın sonucunu şaşmaz bir doğrulukla belirleyebilir. Kuşkusuz, burada
sözkonusu olan Bernsteinizm’in yenilgisi yada zaferi değildir -bunun pek önemi
yoktur-; sözkonusu olan uzun süreden beri parti içerisinde giderek yer bulan
pratik eylemdeki köklü değişmedir.
“Bu değişme, yalnızca ekonomik mücadelenin daha canlı bir biçimde yürütülmesine
ve ekonomik örgütlerin güçlendirilmesine doğru bir değişme değil, aynı zamanda
ve çok daha önemli olarak da, partinin öteki muhalefet partilerine olan tutumu
yönünde bir değişmedir. Hoşgörüsüz Marksizm, olumsuz Marksizm, ilkel Marksizm (ki,
toplumun, sınıflara bölünmesi kavramı çok şematiktir), yerini demokratik
Marksizm’e bırakacaktır ve modern toplumdaki partinin toplumsal konumu keskin
bir değişmeye uğramak zorundadır. Parti toplumu tanıyacaktır; dar korporatif ve
çoğu durumlarda, sekter görevler, toplumsal görevlere doğru genişleyecek,
iktidarı alma çabası, bir değişme çabasına, bugünün mevcut toplumunu, emekçi
sınıfların haklarını (bütün haklarını) en etkin ve en eksiksiz bir yolda korumak
amacı ile, bugünkü duruma uyan demokratik doğrultularda yeniden düzenlemek
çabasına dönüşecektir. ‘Siyaset’ kavramı genişletilecek ve gerçekten toplumsal
bir anlam kazanacaktır ve anın pratik talepleri en büyük ağırlığını kazanacak ve
şimdiye kadar olandan daha büyük dikkat görebilecektir.
“Batıdaki işçi-sınıfı hareketinin izlediği gelişim yolunun bu kısa
açıklamasından, Rusya açısından sonuçlar çıkarmak zor değildir. Rusya’da, en az
direniş çizgisi, hiç bir zaman siyasal eyleme eğilim göstermeyecektir. İnanılmaz
siyasal zulüm, bu konuda çok konuşmayı gerektirecek ve dikkatin açıkça bu
sorunda toplanmasına yol açacak, ama hiç bir zaman pratik eylemi zorlamayacaktır.
Batıda, işçilerin siyasal eyleme çekilmesi, onların zayıf güçlerini geliştirmeye
ve bu güçlerin billurlaşmasına yardım ettiği halde, Rusya’da, tam tersine, bu
zayıf kuvvetler siyasal zulmün duvarı ile karşı karşıyadırlar. Yalnızca bu zulme
karşı ve bu nedenle, aynı zamanda da kendi gelişimleri uğruna mücadele etmenin
pratik yollarından yoksun değiller, ayrıca da sistemli olarak nefes almaz duruma
getirilmekte ve zayıf bir ses bile çıkaramamaktadırlar. Eğer buna biz,
ülkemizdeki işçi-sınıfının, onu Batının savaşçılarından ayrı tutan, örgütlenme
geleneğinin olmamasını da eklersek, fazladan her fabrika bacasının, varlığının
kaçınılmaz bir gereği olarak, büyük bolluk getireceğine inanan en iyimser
Marksisti bile umutsuzluğa düşürebilecek, karanlık bir görüntü elde ederiz.
Ekonomik mücadele de zor, son derece zordur, ama bu mücadeleyi vermek olanağı
vardır, ve gerçekte de bu, yığınlar tarafından verilmektedir. Bu mücadelede
örgütlenmeyi öğrenerek, ve bu mücadele sırasında siyasal rejimle sürekli
çatışarak, Rusya işçisi, sonunda, emek hareketinin bir biçimi olarak
adlandırılabilecek şeyi, Rusya koşullarına en uygun örgüt ya da örgütleri
yaratacaktır. Şimdiki durumda, kesinlikle denilebilir ki, Rusya işçi sınıfı
hareketi hala amip durumdadır ve henüz her hangi bir biçim almamıştır. Her örgüt
biçimiyle sürdürülen grev hareketi, henüz Rusya hareketinin billurlaşmış bir
biçimi olarak tanımlanamaz, illegal örgütler ise, salt nicel açıdan bile dikkate
değer değildirler (bugünkü koşullarda yararlılıkları sorununu bir yana
bırakıyoruz).
“Durum böyledir. Eğer buna biz Streikbrecher-izmi* (*grev kırıcılığı-Ed.)
kolaylaştıran kırsal kesimin açlığını ve yıkımını da eklersek, ve, bunun sonucu
olarak, işçi yığınlarının daha da katlanılabilir bir kültürel düzeye
yükseltilmesinde karşılaşılacak daha büyük güçlükleri eklersek, o zaman… Rusya
Marksisti için yapacak ne kalıyor? Bağımsız bir siyasal işçi partisinden
sözetmek doğrudan doğruya yabancı amaçların, ve yabancı başarıların bizim
toprağımıza taşınmasının bir sonucudur. Rusya Marksisti, bugüne kadar kötü bir
görünümdedir. Bugünkü pratik görevlerinin değeri yoktur, teorik bilgisi, onu bir
araştırma aracı değil de, eylemin bir şeması olarak kullandığı sürece, bu yavan
pratik görevlerin gerçekleştirilmesi amacı için de bir değer taşımaz. Ayrıca bu
ödünç örnekler pratik açısından da zararlıdır. Bizim Marksistler, Batıdaki işçi
sınıfının siyasal eyleme bu alan iyice temizlendikten sonra girdiklerini
unutarak, toplumun işçi olmayan öteki bütün tabakalarının radikal ve liberal
direniş eylemlerini çok fazla küçümsemektedirler. Halkın, liberal nitelikteki
siyasal çıkışlarına en hafifinden bir dikkat gösterme girişimi bile, Batılı
Marksistler gibi olmamızı engelleyen bir sürü tarihsel koşulların olduğunu,
Rusya’nın koşullarına uyan ve Rusya için zorunlu, farklı bir Marksizm’in bizden
istendiğini unutan Ortodoks Marksistlerin tepkilerine yolaçmaktadır. Açıktır ki,
her Rusya yurttaşındaki siyasal duygu ve anlayış eksikliği, siyaset konusunda
konuşmak ya da var olmayan bir gücü çağırmakla giderilemez. Bu siyasal
anlayış,yalnızca eğitimle,yani Rusya koşullarının getirdiği yaşantı içine (her
ne kadar Marksist olamasa da), katılmak yoluyla elde edilir. ‘Yadsıma’, Batıda
uygun (geçici olarak) olmasına karşın, Rusya’da zararlıdır, çünkü, örgütlenmiş
ve gerçek güce sahip birşeyden gelişen yadsıma başka şeydir, dağınık bireylerin
biçimlenmemiş yığınından gelişen yadsıma başka şey.
“Rusya Marksisti için yalnızca tek bir yol vardır: proletaryanın ekonomik
mücadelesine destek olmak, ve liberal muhalefet eyleminde yer almak. Bir
‘yadsıyan’ olarak Rusya Marksisti, sahneye çok erken çıktı, ve bu yadsıma, onun,
siyasal radikalizm doğrultusuna yönelmesi gereken enerji payını zayıflattı.
Şimdilik bu pek korkunç değildir; ama sınıf şeması, Rusya aydınının yaşamda
etkin bir yer almasını önlerse ve onu muhalefet çevrelerinden çok uzak tutarsa,
bu, henüz siyasal amaçlar öne sürmemiş olan işçi-sınıfından ayrı olarak legal
yollar uğruna kavga etmek zorunda olan herkes için ciddi bir kayıp olacaktır.
Rusya Marksist aydınının siyasal konulardaki düşünsel faaliyetinin ardına
gizlenen siyasal saflık ona zararlı olabilir.”
Bu görüşleri paylaşan çok Rusya Sosyal-Demokratları var mıdır, bilmiyoruz.
Ama kuşku yok ki, bu tür düşüncelerin yandaşları vardır, ve bu nedenle böylesine
görüşleri kesinlikle protesto etmek, ve bütün yoldaşları, Rusya
Sosyal-Demokrasisinin belirlemiş olduğu -proletaryanın sınıf mücadelesinden
ayrılmaz olan ve şu andaki hedefi siyasal özgürlüğü kazanmak olan bağımsız bir
siyasal partinin oluşturulması yoldan saptırma tehlikesine karşı uyarmak
zorunluluğunu duyuyoruz.
Yukarıda aktarılan Credo, önce “Batıdaki işçi-sınıfı hareketinin izlediği
gelişim yönünün kısa bir açıklamasını”, ve, ikinci olarak “Rusya için sonuçları”
temsil etmektedir.
Her şeyden önce, Credo‘nun yazarları, Batı Avrupa işçi-sınıfı hareketi tarihinin
tümüyle yanlış bir anlayışına sahiptirler. Batıda işçi sınıfının siyasal
özgürlük mücadelesinde ve siyasal devrimlerde yer almadığını söylemek doğru
değildir. Çartist hareketinin tarihi ve Fransa’da, Almanya’da, ve Avusturya’daki
1848 devrimleri tarihi tersini tanıtlamaktadır. “Marksizm egemen pratiğin,
siyasal mücadelenin ekonomik mücadeleye üstün gelmesinin teorik bir ifadesidir”
demek tamamıyla yanlıştır. Tam tersine, “Marksizm” siyasal olmayan sosyalizmin
hüküm sürdüğü (Owenizm, “Fourierizm”, “gerçek sosyalizm”) bir sırada ortaya
çıkmıştır ve Komünist Manifesto, siyasal olmayan sosyalizme karşı derhal yerini
almıştır. Marksizm’in teoriyle (Kapital) tam olarak silahlanmış olduğu ve ünlü
Uluslararası İşçi Birliği’ni(63) örgütlediği sıralarda bile, siyasal mücadele
hiç de pratikte hüküm sürüyor değildi (İngiltere’de dar-sendikacılık, Latin
ülkelerinde anarşizm ve Proudhonizm). Almanya’da Lassalle tarafından yerine
getirilen büyük tarihsel hizmet, işçi sınıfını liberal burjuvazinin kuyruğu
olmaktan çıkarıp bağımsız bir siyasal partiye dönüştürmek olmuştu. Marksizm,
işçi sınıfının ekonomik ve siyasal mücadelesini ayrılmaz tek bir bütünde
kenetledi; ve Credo yazarlarının, mücadelenin bu biçimlerini ayırma çabası,
onların Marksizm’den en beceriksiz ve acınacak sapmalarından biridir.
Dahası, Credo yazarları, ayrıca Batı Avrupa işçi-sınıfı hareketi ve bu
hareketin, bayrağı altında ilerlediği Marksizm’in teorisinin bugünkü durumunun
da tümüyle yanlış bir kavrayışına sahiptir. “Marksizm’in bunalımı”ndan sözetmek,
sosyalistler arasındaki her anlaşmazlığı şiddetlendirmek ve onu sosyalist
partiler arasında bölünmeye dönüştürmek için ellerinden geleni yapan burjuva
kiralık yazarlarının saçmalıklarını yinelemekten başka bir şey değildir. Namlı
Bernsteinizm -genel kamuoyu tarafından, ve özel olarak da Credo yazarları
tarafından çoğunlukla anlaşıldığı anlamda Marksizm’in teorisini daraltmak,
devrimci işçi partisini reformist bir partiye çevirmek için bir girişimidir.
Beklenildiği gibi, bu girişim Alman Sosyal-Demokratlarının çoğunluğu tarafından
şiddetle kınanmıştır. Oportünist eğilimler, Alman Sosyal-Demokrasisi saflarında
birçok kez kendilerini göstermişlerdir, ve her seferinde, bunlar, devrimci
Uluslararası Sosyal-Demokrasisinin ilkelerini sadakatle koruyan Parti tarafından
reddedilmişlerdir. Oportünist görüşleri Rusya’ya yerleştirmek için yapılan her
girişimin, Rusya Sosyal-Demokratlarının büyük çoğunluğunun aynı ölçüde kararlı
direnciyle karşılaşacağına ikna olduk.
Aynı şekilde, Credo yazarlarının söylediklerine karşın, Batı-Avrupa işçi
partilerinin “pratiksel eyleminde köklü” bir “değişim” önerisi olamaz:
proletaryanın ekonomik mücadelesinin son derece büyük önemi, ve böyle bir
mücadelenin gerekliliği, Marksizm tarafından ta başından kabul edilmişti. Daha
kırklarda, Marx ve Engels, bu mücadelenin önemini reddeden ütopyacı
sosyalistlere karşı bir polemik yürüttüler.(64)
Yirmi yıl kadar sonra, Uluslararası İşçi Birliği kurulduğu zaman, sendikaların
ve ekonomik mücadelenin önemi sorunu, daha 1866′da, Cenevre’de, ilk Kongresinde
ortaya atılmıştı. Bu Kongrede kabul edilen karar, ekonomik mücadelenin öneminden
açıkça sözetmekte ve sosyalistleri ve işçileri bir yandan bunun öneminin
abartılmasına (o sırada, İngiliz işçileri bunu yapmak eğiliminde idi) karşı ve,
öte yandan da öneminin küçümsenmesine (Fransızlar ve Almanlar, özellikle
Lasalcılar,yapmak eğiliminde idi) karşı uyarmaktaydı. Karar, sendikaların
kapitalizmde sadece doğal değil, aynı zamanda da zorunlu bir olgu olduğunu kabul
etti ve onları, işçi sınıfını sermayeye karşı günlük mücadelesinde örgütlemede
ve ücretli-emeğin ortadan kaldırılmasında son derece önemli araçlar olduklarını
gözönünde tuttu. Karar, sendikaların dikkatlerini yalnızca “sermayeye karşı o
anki mücadeleye” adamamaları, işçi sınıfının genel siyasal ve toplumsal
hareketinden uzak kalmamaları, “dar” hedefler izlememesi, ama ezilen milyonlarca
işçinin genel kurtuluşu için çabalaması gerektiğini açıklamıştır. O zamandan
beri, çeşitli ülkelerin işçi partileri, sorunu -herhangi bir anda, proletaryanın
ekonomik yada siyasal mücadelesine çok ya da az dikkat gösterilip gösterilmemesi
sorununu bir çok kez tartışmışlardır ve, tabii ki, tekrar tekrar
tartışacaklardır; ama genel sorun, ya da ilke olarak genel sorun, bugün,
Marksizm’in koyduğu gibi durmaktadır. Sınıf mücadelesinin bir bütün halinde
ekonomik ve siyasal mücadeleyi birleştirmesinin zorunlu olarak gerektiği inancı,
uluslararası Sosyal-Demokrasisinin etine ve kanına işlemiştir. Dahası, tarihin
deneyimi, özgürlüğün bulunmayışının, yada proletaryanın siyasal haklarının
sınırlandırılmasının, her zaman, siyasal mücadeleyi zorunlu olarak ön plana
koyduğunu tartışmasız kanıtlamıştır.
İşçi partilerinin öteki muhalif partilere karşı tutumlarında ciddi bir
değişiklik olması yolunda herhangi bir öneri hele hiç yapılamaz. Bu yönde de
Marksizm, siyasetin öneminin abartılmasından, komploculuktan (Blanquism), ve
siyaseti kötülemekten ya da onu oportünist, reformist sosyal tamirciliğe
indirgemekten (anarşizm, ütopyacı ve küçük-burjuva sosyalizmi, devlet
sosyalizmi, profesör sosyalizmi, vb.), eşit ölçüde uzak olan doğru çizgiyi
çizmiştir. Proletarya, esas hedefi, sosyalist toplumu örgütlemek amacıyla
proletaryanın siyasal iktidarı ele geçirmesi olması gereken, bağımsız siyasal
işçi partileri oluşturmaya çaba göstermelidir. Proletarya, öteki sınıfları ve
partileri “bir gerici yığın”(65) gibi saymamalıdır; tersine, tüm siyasal ve
toplumsal yaşama katılmalı, gerici sınıflara ve partilere karşı, ilerici sınıf
ve partileri desteklemeli, mevcut sistemin karşısındaki her devrimci hareketi
desteklemeli, ezilen her ulus ve ırkın, her baskı altındaki dinin, hakkından
yoksun bırakılmış cinsiyet vb.nin çıkarlarını savunmalıdır. Credo yazarlarının
bu konuda ileri sürdükleri iddialar, sadece, proletaryanın sınıf mücadelesinin
sınıf karakterini örtme, anlamsız bir “toplumun tanınması” ile mücadeleyi
zayıflatma, ve devrimci Marksizm’i değersiz bir reformist eğilime indirgeme
isteğini açığa vurur. Rusya Sosyal-Demokratlarının büyük çoğunluğunun,
Sosyal-Demokrasi’nin temel ilkelerinin bu çarpıtılmasını kararlılıkla
reddedeceklerine eminiz. Batı Avrupa işçi-sınıfı hareketi ile ilgili
varsayımları, Credo yazarlarını, “Rusya için” daha da çok yanlış “sonuçlar”
çıkarmaya götürmüştür.
Rusya işçi sınıfının “henüz siyasal hedefler öne sürmediği” yolundaki iddia,
sadece, Rusya devrimci hareketine olan ihmalkarlığı açığa vurur. 1878′de kurulan
Kuzey-Rusya İşçiler Birliği(66) ve 1875′te kurulan Güney-Rusya İşçiler
Birliği(67). daha o zaman bile programlarında siyasal özgürlük talebini öne
sürmüşlerdi. Seksenlerin gericiliğinden sonra, işçi sınıfı, doksanlarda aynı
talebi tekrar tekrar ileri sürdü.
“Bağımsız bir siyasal işçi sınıfı partisinden sözetmek, doğrudan doğruya yabancı
amaçların ve yabancı başarıların bizim toprağımıza taşınmasının bir sonucudur”
iddiası, Rusya işçi sınıfının tarihsel rolünü ve Rusya Sosyal-Demokrasisinin en
hayati görevlerini anlamaktaki tam başarısızlığı açığa vurur. Anlaşılıyor ki,
Credo yazarlarının programı, “liberal muhalefet unsurları”, Marksistlerin de
“katılmasıyla”, “legal biçimler” uğruna savaşırlarken, işçi sınıfının “en az
direnme çizgisini” izleyerek, kendisini ekonomik mücadeleyle sınırlaması fikrine
meyletmektedir. Böyle bir programın uygulanması, Rusya Sosyal-Demokrasisinin
siyasi intiharı demek olacak, Rusya işçi sınıfı hareketini ve Rusya devrimci
hareketini (bizim için iki kavram içiçedir) geniş ölçüde geciktirecek ve
saygınlığını düşürecektir. Böyle bir programın ortaya çıkmasının mümkün olması
şeklindeki basit gerçek, Rusya Sosyal-Demokrasisinin en önde gelen
savunucularından biri olan P.B. Axelrod’un, 1897 sonunda, şu aşağıdaki
olasılıktan sözederken ifade ettiği korkuların ne denli yerinde olduğunu
gösterir:
“İşçi-sınıfı hareketi, işçilerle işverenler arasındaki salt ekonomik
çatışmaların dar hareket tarzında gitmektedir ve, kendi içinde, bir bütün olarak
alındığında, siyasal bir karakterde değildir, oysa siyasal özgürlük için
mücadelede, proletaryanın ileri tabakası aydın olarak anılan (intelligentsia)
devrimci çevre ve grupları takip etmektedirler” (Axelrod, Rusya
Sosyal-Demokratlarının Bugünkü Görevleri ve Taktikleri, Cenevre, 1898, s.19) .
Rusya Sosyal-Demokratları, Credo‘da ifade edilen düşüncelerin tümüne karşı
kararlı bir savaş ilan etmelidirler. Çünkü, bu düşünceler, doğrudan doğruya bu
olasılığın gerçekleşmesine yolaçar. Rusya Sosyal-Demokratları, P.B. Axelrod
tarafından şu sözlerde özetlenen bir başka olasılığı gerçeğe çevirmek için her
çabayı harcamalıdırlar:
“Öteki olasılık: Sosyal-Demokrasi, kısmen burjuva devrimci guruplarla (eğer
böyleleri varsa) ile yanyana ve ittifak içinde, ve kısmen de, aydınlar arasından
en demokratik-görüşlü ve devrimci unsurları doğrudan kendi saflarına katarak ya
da kendisini izlemesini sağlayarak, Rusya proletaryasını özgürlük için savaşan
bağımsız bir siyasal parti halinde örgütler”(a.g.e., s.20).
P.B. Axelrod’un yukarıdaki satırları yazdığı sırada, Rusya’daki
Sosyal-Demokratlar tarafından yapılan açıklamalar, onların büyük çoğunluğunun
aynı görüş noktasına bağlı olduklarını açıkça göstermiştir. St. Petersburg işçi
gazetelerinden birinin, Rabochaya Mysl‘ın(68), Credo yazarlarının düşüncelerine
doğru eğilim gösterdiği doğrudur. Programını koyan bir başyazısında (No.1, Ekim
1897), “hareketin ekonomik temeli nin”, “siyasal ideali sürekli olarak akılda
tutma çabası ile gözden kaybolabileceği”şeklindeki baştan başa yanlış bir
düşünceyi, Sosyal-Demokrasi’ye aykırı düşen bir düşünceyi, ne yazık ki, ifade
etmiştir. Bununla birlikte, aynı sırada, bir başka St. Petersburg işçi gazetesi,
St. Peterburgsky Rabochy Listok(69) (No.2, Eylül 1897), “otokrasinin alaşağı
edilmesi ancak iyi örgütlenmiş ve sayısal olarak güçlü bir işçi-sınıfı partisi
tarafından gerçekleştirilebilir” ve “güçlü bir partide örgütlenen “işçilerin”
kendilerini ve bütün Rusya’yı tüm siyasal ve ekonomik baskılardan kurtaracağı”
düşüncesini şiddetle ifade etmiştir. Bir üçüncü gazete, Rabochaya Gazeta(70) No.
2′deki (Kasım 1987) başyazısında şunları yazdı: “Otokritik hükümete karşı
siyasal özgürlük için savaş, Rusya işçi-sınıfı hareketinin şu andaki görevidir.”
“Rusya işçi-sınıfı hareketi, eğer ortak bir isim ve iyi-kaynaşmış bir örgütle,
uyum içinde bir tek bütün halinde ortaya çıkarsa, gücünü on kat artıracaktır…”
“Ayrı işçi çevreleri ortak bir parti içinde kaynaşmalıdırlar” Rusya işçi partisi
bir Sosyal-Demokratik Parti olacaktır.”
Rabochaya Gazeta‘nın tam da bu görüşlerinin Rusya Sosyal-Demokratlarının geniş
çoğunluğu tarafından tamamen paylaşıldığı, Rusya Sosyal-Demokratlarının
Kongresinin(71) 1898 baharında Rusya Sosyal-Demokratik İşçi Partisi’ni kurması,
manifestosunu yayınlaması ve Rabochaya Gazeta’yı resmi Parti organı olarak
tanıması gerçeğinden de görülmektedir. Böylece, Credo yazarları, Rusya
Sosyal-Demokrasisinin halihazırda başarmış olduğu ve Rusya Sosyal-Demokratik
işçi Partisi Manifestosu‘nda değindiği gelişme aşamasından geriye doğru büyük
bir adım atmaktadır. Parti’nin eylemini geçici olarak azaltmış ve resmi yayın
organının yayınını kesmiş olduğu bugünkü duruma yolaçan Rusya Hükümetinin
çılgınca zulmünden beri, Parti’nin azami şekilde sağlamlaştırılması için her
çabayı harcamak, bir Parti programı çıkarmak ve resmi yayın organını yeniden
canlandırmak tüm Rusya Sosyal-Demokratlarının görevidir. Yukarıda incelenmiş
olan Credo gibi programların ortaya çıkabilmesi gerçeğiyle tanıtlanmış olan
ideolojik yalpalamalar karşısında, Manifesto‘da açıklanan ve Rusya
Sosyal-Demokrasisi için son derece önemli olan aşağıdaki temel ilkelerin
üzerinde durmanın özel bir zorunluluk olduğunu düşünüyoruz. Birincisi, Rusya
Sosyal-Demokrasisi, “örgütlenmiş çalışan yığınların sınıf hareketi olmayı ve
öyle kalmayı istemektedir.” Bundan Rusya Sosyal-Demokrasisinin sloganının şu
olması gerektiği sonucu çıkar: işçilere, sadece ekonomik mücadelelerinde değil,
ama, ayrıca siyasi mücadelelerinde de yardım; sadece o anki ekonomik
gereksinmeleri ile ilgili değil, ama ayrıca siyasal baskının tüm belirtileri ile
ilgili ajitasyon; sadece bilimsel sosyalizmin düşüncelerinin değil, ama ayrıca,
demokratik düşüncelerin propagandası. Ancak devrimci Marksizm teorisi, işçilerin
sınıf hareketinin bayrağı olabilir, ve Rusya Sosyal-Demokrasisi bu teorinin daha
da gelişmesi ve tamamlanması ile uğraşmalı ve “modaya uygun teorilerin” çoğu kez
başına gelen (ve Rusya’da devrimci Sosyal-Demokrasinin başarısı daha şimdiden
Marksizm’i “modaya uygun” bir teori yapmıştır) çarpıtmalar ve bayağılaştırmalara
karşı onu korumalıdır. Bu günkü tüm güçlerini fabrika ve maden işçileri
arasındaki eyleme yoğunlaştırırken Sosyal-Demokratlar, hareketin genişlemesiyle,
ev işçileri, zanaatkarlar, tarım emekçileri, ve mahvolmuş ve açlık içindeki
milyonlarca köylünün örgütlemekte oldukları emekçi yığınlarının saflarına
çekilmesi gerektiğini unutmamalıdırlar.
İkincisi: “Güçlü omuzları üzerinde Rusya işçisi, siyasal özgürlüğün kazanılması
davasını sonuçlandırmalıdır ve sonuçlandıracaktır. “Şu andaki görevi otokrasiyi
alaşağı etmek olduğuna göre, Sosyal-Demokrasi, demokrasi uğruna savaşta öncü
olarak davranmalıdır, ve dolayısıyla, salt bu nedenle bile, Rusya nüfusunun tüm
demokratik unsurlarına her desteği vermeli ve onları müttefikler olarak
kazanmalıdır. Ancak bağımsız bir işçi-sınıfı partisi, otokrasiye karşı savaşta
güçlü bir siper olarak grev yapabilir, ve ancak böyle bir partiyle ittifak
içinde, ancak onu destekleyerek, siyasal özgürlüğün tüm diğer savaşçıları etkin
bir rol oynayabilirler.
Üçüncüsü ve sonuncusu: “Sosyalist bir hareket ve eğilim olarak Rusya
Sosyal-Demokratik Partisi, Rusya’da daha önceki bütün devrimci hareketin
davasını ve geleneklerini sürdürmektedir; bir bütün olarak Partinin, şu anki
görevlerinin en önemlisinin siyasal özgürlüğün kazanılması olduğunu gözönünde
tutarak, Sosyal-Demokrasi eski Narodnaya Volya‘nın(72) şanlı temsilcileri
tarafından işaret edilmiş olan hedefe doğru ilerlemektedir.” Önceki bütün
devrimci hareketin gelenekleri. Sosyal-Demokratların bugün tüm çabalarını
Parti’nin örgütlenmesi, iç disiplininin güçlendirilmesi ve illegal çalışma
tekniğinin geliştirilmesi üzerinde yoğunlaştırmalarını talep etmektedir. Eğer
eski Narodnaya Volya‘nın üyeleri, ancak dar bir toplumsal tabakanın birkaç
kahramanı desteklemiş olması gerçeğine karşın, ve hareketin bayrağı olarak
hizmet eden bir devrimci teori olmamasına karşın, Rusya’nın tarihinde çok büyük
bir rol oynamayı başardılarsa, o zaman, proletaryanın sınıf mücadelesine dayanan
Sosyal-Demokrasi yenilmez hale gelebilecektir. “Rusya proletaryası, sosyalizmin
tam zaferi için sermayeye ve burjuvaziye karşı mücadeleyi daha sürdürmek için,
büyük bir enerji ile otokrasinin boyunduruğunu atacaktır.”
Biz, Rusya’daki tüm Sosyal-Demokratların gruplarını ve tüm işçi çevrelerini,
bütün ayrılıkları giderebilmek ve Rusya Sosyal-Demokratik İşçi Partisinin
örgütlenmesi ve güçlendirilmesi çalışmasının hızlandırılabilmesi için, yukarıda
aktarılan Credo‘yu ve bizim kararımızı tartışmaya ve ortaya konulan sorun
konusunda kesin bir düşünce belirtmeye çağırıyoruz.
Gruplar ve çevreler, kararlarını, Rusya Sosyal-Demokratlarının 1898 Kongresi
kararının 10. maddesi ile, Rusya Sosyal-Demokratik Partisinin bir parçası ve
onun yurtdışı temsilcisi olan Rusya Sosyal-Demokratları Yurtdışı Birliği’ne
gönderebilirler.
_______________________
Ağustos sonu-Eylül başlangıcında (1899) yazıldı.
Dergideki metne göre yayınlandı.
İlk defa, Aralık 1899′da Rabocheyo Dyelo(60) dergisinin No. 4-5′ten alınarak
ayrı bir broşür halinde yurtdışında basıldı.
V.I. LENİN, TOPLU ESERLER, CİLT 4 (1898-Nisan 1901), s. 167, Lawrence & Wishart
London, İngilizce Baskı.
NOTLAR
(Notlardaki numaralama İngilizce baskısındaki gibi aynen korunmuştur. Ç.N.)
(59) “Rusya Sosyal-Demokratlarının Bir Protestosu”, Ağustos 1899′da, Lenin
tarafından, sürgündeyken ve Credo‘yu “Genç” olarak adlandıran A.I.
Ulyanova-Yelizarova’nın St. Petersburg’dan ona gönderdiği “ekonomistler”in
manifestosunu aldığı zaman yazıldı. Credo yazarı, o sırada, Rusya
Sosyal-Demokratları Yurtdışı Birliği üyesi olan, Y.D. Kuskova idi.
“Ekonomistler” grubunun manifestosu basım için hazırlanmamıştı. Lenin’in dediği
gibi, “yazarlarının isteklerine bakmadan, hatta belki de ona karşın”
yayınlanmıştı, çünkü, “ekonomistler” oportünist görüşlerinin kamu önünde
eleştirisinden korkuyorlardı.
Lenin’in, Rus Bernsteincilerine karşı hazırladığı manifesto taslağı, onyedi
Marksistin sürgünde, Minusinsk Bölgesinde, Yermakovskoye köyünde, bir toplantıda
tartışıldı. ‘Protesto’ oybirliğiyle kabul edildi. Ayrıca, Turukhansk’taki bir
sürgün topluluğu da “Protesto”yu kabul etti. Ayrıca, Orlov kasabasında, Vyatka
Kazası’nda onyedi Sosyal-Demokrattan oluşan bir sürgün topluluğu da
“ekonomistler”in Credo‘suna karşı tavır aldı.
“Protesto” yurtdışına gönderildi ve hemen G.V. Plekhanov tarafından Rabocheye
Dyelo‘nun basıma hazır olan sayısına konulması için basıma gönderdi. Yurtdışı
Birliği’nin “genç” üyeleri Plekhanov’dan habersiz, Aralık 1899′da ayrı bir
bildiri olarak “Protesto”yu yayınladı. “Protesto”yu, Credo‘nun Rusya işçi-sınıfı
hareketine bir tehlike arzetmeyen kişilerin görüşü olduğunu açıklayan ve
“ekonomizm”in Rusya Sosyal-Demokratları Yurtdışı Birliği arasında bir eğilimin
varolduğunu reddeden bir ek takip etti. 1900 başında, Plekhanov “Protesto”yu,
Vedeccum‘da, ekonomistlere karşı bir makaleler derlemesinde yeniden bastırdı.
Plekhanov, “Protesto”nun ortaya çıkmasını, Rusya Sosyal-Demokratlarının
“ekonomizm”in ciddi tehlikesini tanımasının kanıtı olarak, memnunlukla karşıladı
ve “ekonomizm”e karşı kararlılıkla savaş açtı.
(60) Rabocheye Dyelo (İşçilerin Davası) -Rusya Sosyal-Demokratları Yurtdışı
Birliği’nin bir organı olarak, Nisan 1899 ve Şubat 1902 arasında düzensiz olarak
çıkan “ekonomistler”in dergisi. Rabocheye Dyelo grubunun bir eleştirisi için
Lenin’in “Ne Yapmalı?” adlı eserine bakınız.
(61) Emeğin Kurtuluşu Grubu ilk Rus Marksist gruptu. 1883′te, Cenevre’de G.V.
Plekhanov tarafından kuruldu ve P.B. Axelrod, L.G. Deutsch, Vera Zasulich ve
V.N. Ignatov’u içeriyordu.
Grup, Rusya’da Marksizm’in yayılmasında çok şey yaptı. Marx ve Engels’in
Komünist Parti Manifestosu, Marx’ın Ücret-Emek ve Sermaye, Engels’in Ütopik ve
Bilimsel Sosyalizm, vb. gibi Marksist eserleri çevirdi, onları yurtdışında
bastırdı ve Rusya’da dağıtımını örgütledi. Plehanov ve grubu ciddi olarak
Narodizm’i yıktı. Plehanov, 1883′te Rusya Sosyal-Demokratları için bir program
taslağı hazırladı, 1885′te başka bir taslak hazırladı. İki taslak Emeğin
Kurtuluşu grubu tarafından basıldı ve Rusya’da Sosyal-Demokratik Parti’nin
kurulmasında önemli bir adımı noktaladı. Plehanov’un Sosyalizm ve Siyasi
Mücadele (1883), Farklılıklarımız (1885), Tekçi Tarih Görüşünün Gelişmesi (1885)
Marksist görüşlerin yayılmasında önemli bir rol oynadı. Yine de, grup, bazı
önemli yanlışlar yaptı. Narodnik görüşlerin kalıntılarına saplandı, köylülüğün
devrimci rolünü küçümsedi ve liberal burjuvazinin oynadığı rolü abarttı. Bu
yanlışlar, Plehanov ve grubun diğer üyelerinin savunduğu geleceğin Menşevik
görüşlerinin tohumlarıydı. Grup, Rusya işçi sınıfını devrimci sınıf-bilinci ile
aşılamada önemli bir rol oynadı, ama, işçi-sınıfı ile pratiksel bağları yoktu.
Lenin, Emeğin Kurtuluşu grubunun “sadece teorik olarak Sosyal-Demokrasiyi
kurduğuna ve işçi-sınıfı hareketi yönünde ilk adımı attığına” işaret etti. Grup,
uluslararası işçi hareketiyle bağlar kurdu ve Rusya Sosyal-Demokrasisini,
Paris’te 1899′da yapılan 2. Enternasyonal’in ilk kongresinden itibaren tüm
kongrelerinde temsil etti.
Emeğin Kurtuluşu grubu, Ağustos 1903′te toplanan RSDİP’nin 2. Kongresinde
feshini ilan etti.
(62) Bernsteinizm -Uluslararası Sosyal-Demokrasisi içinde Marksizm’e düşman bir
akım. 19. yüzyılın sonunda Almanya’da ortaya çıktı ve Marx’ın devrimci teorisini
burjuva liberalizmi ruhuyla revize etmeye kalkışan Sosyal-Demokrat Edward
Bernstein’in adıyla anılır hale geldi. Bernstein’ciler “legal Marksistler,”
“ekonomistler,” Bundçular ve Menşeviklerdi.
(63) Enternasyonal İşçi Birliği (Birinci Enternasyonal) -Proletaryanın ilk
uluslararası örgütü, Karl Marx tarafından, 1864′te, Londra’da İngiliz ve Fransız
işçilerinin uluslararası bir toplantısında kuruldu. Birinci Enternasyonal’in
kuruluşu, Marx ve Engels’in, işçi sınıfının devrimci bir partisini kurmak için
yıllarca yürüttüğü ısrarlı mücadelesinin sonucu idi. Lenin, “Birinci
Enternasyonal, sermayeye karşı saldırısını hazırlamak için, işçilerin
uluslararası örgütünün temelini attı,” “sosyalizm için proleter, uluslararası
mücadelenin temelini attı” demişti. (“Üçüncü Enternasyonal ve Tarihteki Rolü”,
İngilizce Baskı, Cilt 29)
Enternasyonal İşçi Birliği’nin merkezi, Marx’ın üyesi olduğu öncü örgütü Genel
Konsey’di. O sırada, işçi sınıfı hareketi içinde hüküm süren küçük-burjuva
etkilere ve sekter eğilimlere (İngiltere’de dar-sendikacılık, Latin ülkelerinde
Proudhon’culuk ve anarşizm) karşı mücadele sürecinde, Marx, Genel Konsey’in en
sınıf-bilinçli üyelerini (Friedrich Lessner, Eugene Dupont, Hermann Jung ve
diğerleri) etrafında topladı. Birinci Enternasyonal, çeşitli ülkelerin
işçilerinin ekonomik ve siyasi mücadelesini yönlendirdi ve enternasyonal
dayanışmayı güçlendirdi. Birinci Enternasyonal, Marksizm’in yayılmasında,
sosyalizmi işçi-sınıfı hareketi ile birleştirmede çok büyük bir rol oynadı.
Paris Komünü’nün yenilgisini takiben, işçi sınıfı, Birinci Enternasyonal
tarafından ileri sürülen ilkeler temelinde ulusal kitle partileri yaratma görevi
ile karşı karşıya geldi. 1873′te. Marx “Avrupa şartlarını değerlendirdiğinde,
Enternasyonal’in resmi örgütünün şimdilik geri plana bırakılması oldukça
yararlıdır. (Marx Sorge’e, Londra, 27 Eylül, 1873) diye yazmıştı. Birinci
Enternasyonal, resmi olarak Philadelphia’da bir toplantıda dağıtıldı.
(64) Karl Marx, Felsefenin Sefaleti, Moskova 1959, s.187-97.
(65) Lenin, Lassalle’in iyi-bilinen “işçi sınıfı karşısında tüm diğer sınıfların
gerici bir kitle oluşturduğu” tezini eleştirmektedir. Bu tez, 1875′te Gotha
Kongresinde kabul edilen Alman Sosyal-Demokratlarının programına alınmıştı. Bu
Kongre, ayrı olarak var olan Alman sosyalist partilerini, Eisenach’cılar ve
Lassalle’cıları birleştirmişti.
Marx, Gotha Programının Eleştirisi’nde bu tezin karşı-devrimci niteliğini
eleştirmişti.
(66) Kuzey-Rusya İşçileri Birliği Rusya işçi sınıfının ilk devrimci siyasal
örgütlerinden biri idi. Birliğin önderleri makinist Victor Obnorsky, ve marangoz
Stepan Khalturin idi. Birlik, grevler örgütledi ve birkaç bildiri çıkardı.
200′den fazla üyesi vardı. 1879′da, Birlik çarlık hükümeti tarafından
bastırıldı. Şubat 1880′de, Birliğin serbest olan üyeleri, Rusya’da ilk
işçi-sınıfı gazetesi Rabochaya Zarya‘nın (İşçilerin Şafağı) bir sayısını
yayınladı.
(67) Güney-Rusya İşçileri Birliği, 1875′te Odessa’da Y.O. Zaslavsky tarafından
kuruldu. Birlik, sekiz-dokuz ay varlığını sürdürdükten sonra, çarlık hükümeti
tarafından bastırıldı.
(68) Rabochaya Mysl (İşçilerin Düşüncesi) Ekim 1897′den Aralık 1902′ye kadar
yayınlanan “ekonomistler”in gazetesi; K.M. Takhtarev ve diğerlerinin editörlüğü
altında toplam 16 sayı çıktı.
Lenin, Rabochaya Mysl‘ın görüşlerini “Rusya Sosyal-Demokrasisinde Gerileyen Bir
Akım”da, Iskra‘da yayınlanan makalelerde ve “Ne Yapmalı?” adlı eserinde
eleştirdi.
(69) S. Peterburgsky Raboch Listok (St. Petersburg İşçi Gazetesi) illegal bir
gazete, İşçi Sınıfının Kurtuluşu Uğrunda Mücadele Ligası’nın organı. İki sayısı
çıktı: No.1, Şubat (Ocak tarihli) 1897, Rusya’da çoğaltılıp, 300-400 kopyası
dağıtıldı. No. 2, Eylül 1897, Cenevre’de baskısı yapıldı.
Gazete, işçi sınıfının ekonomik mücadelesini geniş siyasal taleplerle
kaynaştırma hedefini öne sürdü ve bir işçi-sınıfı partisinin
kurulmasının gerekliliği üzerinde durdu.
(70) Rabochaya Gazeta (İşçilerin Gazetesi) -Kiev Sosyal-Demokratları grubunun
illegal organı. İki sayısı çıktı: No. 1, Ağustos 1897 ve No. 2, Aralık (Kasım
tarihli) 1897. RSDİP’nin Birinci Kongresi, Rabochaya Gazeta’yı Parti’nin resmi
organı olarak kabul etti. Gazete, basımevinin polis tarafından mahvedilmesi ve
Merkez Komitesi’nin tutuklanmasıyla birlikte Kongre’den sonra çıkmadı.
(71) RSDİP Birinci Kongresi, Mart 1898′de, Minsk’de yapıldı. Kongre’ye altı
örgütten -İşçi Sınıfının Kurtuluşu Uğrunda St. Petersburg, Moskova,
Ekaterinoslav, ve Kiev Liga’ları, Rabochaya Gazeta (Kiev) Yazı Kurulu ve Bund-
dokuz delege katıldı.
Kongre, bir Merkez Komitesi seçti, Rabochaya Gazeta ‘yı Partinin resmi organı
olarak kabul etti, bir Manifesto yayınladı, ve Partinin yurtdışı temsilcisinin
Rusya Sosyal-Demokratları Yurtdışı Birliği olduğunu açıkladı. Kongre’den hemen
sonra Merkez Komitesi tutuklandı.
RSDİP’nin Birinci Kongresi, Rusya Sosyal-Demokratik İşçi Partisi’nin kuruluşunu
ilan ettiği kararlarıyla ve Manifesto‘suyla önemliydi.
(72) Narodnaya Volya (Halkın Hakkı) Zemlya i Volya (Toprak ve Özgürlük)
örgütünün saflarındaki bir bölünme sonucu, Ağustos 1879′da ortaya çıkan Narodnik
teröristlerinin gizli siyasal bir örgütü. Narodnaya Volya, A.I. Zhelyabov, A.D.
Mikhailov, M.F. Frolenko, N.A. Morozov, V.N. Figner, S.L. Perovskaya, ve A.A.
Kvyatkovsky’den oluşan bir Yürütme Kurulu tarafından yönlendiriliyordu.
Narodnaya Volya, Narodniklerin ütopyacı sosyalizmine saplandı, ama, otokrasinin
alaşağı edilmesini ve siyasal özgürlüğün kazanılmasını en önemli görev kabul
ederek siyasi mücadele yoluna girdi. Programı, evrensel eşitlik temelinde
seçilen “sürekli bir halk meclis”inin örgütlenmesini, demokratik özgürlüklerin
ilan edilmesini, toprağın halka devredilmesini, ve fabrikaların işçilere
devredilmesi için önlemler alınmasını kapsıyordu. Lenin, “Narodovoltsi
(Narodnaya Volya üyeleri ve yanlıları) siyasi mücadeleye geçişlerinde ileri bir
atım attılar, ama sosyalizm ile birleştirmeyi başaramadılar” diye yazdı.
Narodovoltsi otokrasiye karşı kahramanca bir mücadele yürüttü. Eylemlerini,
yanlış aktif “kahramanlar”ve pasif “kitle” teorisi üzerine temellendirdiler ve
halkın katılımı olmadan, sadece kendi güçlerini kullanarak ve bireysel terör
aracılığı ile hükümeti korkutarak ve dağıtmaya çabalayarak, toplumu yeniden
biçimlendirmeyi umdular. 1 Mart, 1881′de, II. Aleksander’in öldürülmesinden
sonra, hükümet acımasız baskılar uyguladı ve idamlar ve provokasyonlarla
Narodnaya Volya örgütünü parçaladı. Seksenli yıllarda Narodnaya Volya‘yı yeniden
oluşturma çabaları yapıldı, ama hepsi başarısız oldu. Örneğin, 1886′da, A.I.
Ulyanov (Lenin’in kardeşi) ve P.Y. Sbevyrev’in önderliği altında Narodnaya
Volya’nın geleneğini takip eden bir grup oluşturuldu. 1887′de, III. Aleksander’e
yapılan başarısız suikasttan sonra grup teşhir oldu ve aktif üyeleri idam
edildi.
Lenin, Narodnaya Volya‘nın yanlış, ütopyacı programını eleştirmesine rağmen,
üyelerinin çarlığa karşı fedakar mücadelesine büyük bir saygısı vardı ve onların
gizlilik tekniğine ve sıkı merkezi örgütlenmelerine büyük değer veriyordu.