İŞÇİLERİN PARTİSİ VE KÖYLÜLÜK
Şubat 1901de yazıldı. Nisan 1901de Iskra No. 3`te
yayınlandı.
Aralık 1900de Iskra No. 1de yayınlandı.
Iskradaki metne göre yayınlandı.
V.I. LENİN, TOPLU ESERLER, CİLT 4 (1898-Nisan 1901), s. 420-428,
Lawrence & Wishart London, İngilizce Baskı
İŞÇİLERİN PARTİSİ VE KÖYLÜLÜK [152]
Angarya hizmetinden kurtarılmış olan köylü, reformcuların elinden öylesine
yorgun ve bitkin, soyulup soğana çevrilmiş, alçaltılmış; ve kaderine razı
olarak çıktı ki gönüllü olarak angarya hizmetini kabul etmekten başka
çaresi yoktu. Ve böylece, kendi payından koparılmış olan o toprağı ondan kiralayarak,
kendi ailesini beslemek için toprak ağasından borçlanmak zorunda kaldığı
mısır karşılığında, yaz işi için, kışın kendini kiralayarak eski efendisinin
toprağını işlemeye başlamıştır. Bir İsa yanlısı papaz tarafından kaleme
alınan manifestonun, köylülüğü Tanrı adına ant içmeye çağırdığı özgür
emekin emek-hizmeti ve kölelikten başka hiçbir şey olmadığı meydana
çıkmıştır.
Reformu öneren ve uygulayan memurların cömertliği sayesinde korunan toprak
ağalarının baskısına sermayenin baskısı da eklenmişti. Feodal toprak
ağalarının gücünden, sefil, isteksiz bir reformla değil, ama güçlü bir halk
devrimiyle kurtulan Fransız köylüsünü bile ezmiş olan paranın gücü -bu
paranın gücü bizim yarı-serf-mujik üzerine tüm ağırlığıyla yüklenmiştir.
Onun -yararlı reform sonucu artan vergileri ödemek, toprak kiralamak,
köylünün ev manüfaktürünü (ürünlerini) zorlamaya başlayan çöküntü fabrika
yapımı ürünü satın almak, mısır satın almak, vs. için her ne pahasına
olursa olsun para elde etmesi gerekiyordu. Paranın gücü, köylüyü sadece
ezmekle kalmamış aynı zamanda bölmüştür. Büyük sayıda köylüler durmaksızın
mahvolmuş ve proleterlere dönüşmüştür; azınlıktan, köylülerin topraklarına
ve köy çiftliklerine el atan ve kır burjuvazisinin esasını oluşturan
girişken bir mujikler ve açgözlü bir kulaklar grubu ortaya çıktı. Reformdan
bu yana geçen kırk yıla, bu köylülükten çözülmenin sabit süreciyle, yavaş
ve sancılı bir yokolmanın süreci damgasını vurmuştur. Köylü, tam bir dilenci
durumuna düşürülmüştür. Sığırlarıyla birlikte yaşamakta, paçavra giyinmekte
ve yabani ot yemektedir; başka gidecek bir yeri olduğunda kendi toprak
payını bırakıp gitmiştir, hatta, borçları gelirinden aşkın bu toprak
parçasından kendisini kurtarmayı kabul edene para ödeyerek toprağını
satmaktadır. Köylüler kronik bir açlık içindeydiler ve on binlercesi,
kıtlıktan ve kötü hasat yıllarında giderek artan salgın hastalıktan ölmüştür.
Hatta bugün dahi, kırlarımızın durumu, budur. Birisi sorabilir: Çıkış yolu
nedir, hangi araçlarla köylülüğün durumu düzeltilebilir? Küçük köylülük,
kendini sadece işçi-sınıfı hareketi ile birleştirmekle; sosyalist sistem
için, toprağı, aynı zamanda diğer üretim araçlarını (fabrikalar, işletmeler,
makineler, vs.) toplumsal mülkiyete dönüştürme mücadelelerinde işçilere
yardım etmekle kendini sermayenin boyunduruğundan kurtarabilir. Köylülüğü,
küçük holdingleri ve küçük-çapta çiftçiliği korumakla kapitalizmin
saldırısından kurtarmaya çalışmak, toplumsal gelişmenin yararsız bir
yavaşlatılması; kapitalizm altında dahi refahın olasılığının hayalleriyle
köylülüğü kandırmak; emekçi sınıfları bölmek ve çoğunluk zararına azınlık
için ayrıcalıklı bir durum yaratmak demek olacaktır. İşte bundan dolayıdır
ki Sosyal-Demokratlar, köylünün toprağını elden çıkarmasını yasaklayan
anlamsız ve kötü kurumlara karşı, kollektif yükümlülüğe karşı ya da
köylülerin özgürce köy komününü terketmesini, ya da herhangi
toplumsal-zümreye ait olan kimselerin komüne özgürce kabul edilmesini
yasaklayan sisteme karşı her zaman mücadele edeceklerdir. Ama gördüğümüz
gibi, köylülerimiz sermayenin baskısından çok toprak ağalarının ve serflik
düzeninin kalıntılarının baskısından acı çekmektedirler. Köylülüğün elini
ayağını bağlayan ve durumunu ölçülemeyecek kadar kötüleştiren bu engellere
karşı acımasızca mücadele, sadece mümkün değil, ama hatta genelde ülkenin
toplumsal gelişmesi yararına gereklidir; çünkü köylülerin umutsuz yoksulluğu,
cehaleti, haklardan yoksunluk ve aşağılanması acı çeken ülkemizin bütün
toplumsal sisteminin üzerinde Asyatik gericiliğin damgasını vurmaktadır.
Sosyal-Demokrasi, bu mücadeleye her desteği sağlamazsa görevini yapmamış
olacaktır. Bu destek, kısaca koyulursa, sınıf mücadelesinin kırlara
taşınması biçimini almalıdır.
Çağdaş Rusya köyünde iki türlü sınıf antagonizmasının yanyana varolduğunu
gördük: birincisi, tarım işçileriyle mülk sahipleri arasında ve ikincisi,
bir bütün olarak köylülük ve bir bütün olarak toprak ağası sınıfı arasındaki
antagonizma. Birinci antagonizma gelişmekte ve daha keskin olmaktadır;
ikincisi yavaş yavaş kaybolmaktadır. Birincisi, hala bütünüyle geleceğe;
ikincisi, hali hazırda belli bir dereceye kadar, geçmişe aittir. Ve hala,
buna rağmen, bugünkü zamanda Rusya Sosyal-Demokratları için en önemli ve en
pratik anlamı olan birinci antagonizmadır. Tarımdaki ücretli-işçilerin
sınıf-bilincini geliştirmek elimizdeki tüm olanakları kullanmamız, kırlara
göç eden şehir işçilerine (örneğin, buharlı harman-makinelerinde çalışan
makinistler, vs.) ve tarım işçilerinin kiralandığı pazarlara dikkat
göstermemiz gerektiğinin, her Sosyal-Demokrat için bir aksiyom olduğunu
söylemeye bile gerek yoktur.
Ama kırsal işçilerimiz, hala, kırsal işçi hareketinin şimdi ya da yakın
gelecekte ulusal önem kazanmasını engelleyecek kadar köylülükle sıkı-fıkıdır;
ve köylülüğün dertleri ile bunaltılmıştır. Diğer yandan, serflik düzeninin
kalıntılarını süpürüp yoketme sorunu,toplumsal-sınıf eşitsizliğinin ruhunun
kovulması sorunu ve onmilyonlarca sıradan İnsanın Rusya devlet sistemi
tarafından aşağılanması, hali hazırda, ulusal önemi olan bir sorundur ve
özgürlük için mücadelede öncü olma iddiasında olan bir Parti bunu gözardı
edemez.
Ama, Sosyal-Demokratik Partinin programının yukarıda değinilen türden
talepleri kapsayıp kapsamayacağı sorunu ortaya çıkmaktadır. Program,
köylülük arasında ajitasyon yürütmeyi üstlenebilir mi? Bu, şimdiki haliyle
çok sayıda olmayan devrimci güçlerimizin, hareketin başlıca ve tek güvenilir
yolundan sapmasına ve dağılmasına yol açmayacak mıdır?
NOTLAR
(Notlardaki numaralama İngilizce baskısındaki gibi aynen korunmuştur. -Ç.N.)
[152] İşçilerin Partisi ve Köylülük makalesi RSDİPnin tarım programının
hazırlanması ile bağıntılı olarak yazılmıştı. Iskra ve Zarya Yazı Kurulu
adına, 1902 yazında basıldı ve 1903te, RSDİP İkinci Kongresi tarafından
kabul edildi.
[153] Bir çeyrek veya dilenci payı -1861 Reformu sırasında verilen bir
bölgede yasa tarafından belirlenen sözde maksimum veya emirname payı.
Bazı köylüler bu küçücük toprak parçalarını toprak ağalarından kurtarma
parasını ödemeden aldılar. Onun için, böyle paylar ayrıca hediye payları
olarak ve bunları alan köylüler de hediye köylüler olarak adlandırılmıştı.
[154] Geçici olarak bağlı köylüler Reformdan sonra dahi kendi topraklarını
kullanmak (terketme-kirası veya angarya hizmeti sunma) ve kendi payları için
toprak ağasına kurtarma parası ödemeye başlamalarına kadar bazı görevleri
yapmak zorunda olan köylüler. Kurtarma sözleşmesi sonuçlandığı andan
itibaren, köylüler geçici olarak bağlı olmaktan çıktılar ve mülk-sahibi
köylü kategorisine katıldılar.
[155] Bu tapu-senetleri, 1861 içinde serfliğin kaldırılmasıyla geçici olarak
bağlı köylülerin ve toprak ağalarının toprak edinme ilişkilerini anlatan
belgelerdi. Bu tapu senedi, Reformdan önce, köylü tarafından kullanılan
toprağın miktarını ve kurtuluştan sonra elinde kalan toprak ve diğer
mülklerin miktarını gösteriyordu; ayrıca tapu senedi, köylünün toprak ağası
için sunacağı görevleri de sıralıyordu. Köylü tarafından ödenecek kurtarma
parasının miktarı bu tapu-senedi temelinde belirleniyordu.
İ